‘Rwy’n caru’r diffiniad syml o feddylgarwch sef talu sylw. Os mai dyna’r
hyn rydyn ni’n wneud yn ein hymarfer bob dydd gallwn groesawu pob dim sy’n ymddangos. Wrth gwrs,
mae’r realiti yn fwy heriol na’r theori, ond mae’n hyfryd cael
hwn yn ysbrydoliaeth i ni!’ (Jenny Smith)
Mae Jenny Smith yn angerddol dros bŵer hunan-wrando a gwrando ar ein gilydd ac mae’n cynnwys dysgeidiaeth a thechnegau meddylgarwch yn y ffyrdd mae’n cefnogi pobl.
Gyda chefndir sy’n ymwneud â iechyd meddwl a gweithio mewn gwasanaethau cefnogi argyfwng mewn dibyniaeth, sylweddolodd Jenny yn gynnar iawn yn ei gyrfa pa mor bwysig oedd hi i bobl oedd yn gweithio yn y sector hwn allu gwrando arnyn nhw eu hunain wrth iddyn nhw wrando ar eraill a oedd yn dioddef. Ar un pegwn, hunan-ofal sylfaenol ydoedd, ac ar y llall osgoi ymlâdd yn llwyr. Fel modd o fyw ei hargyhoeddiad ynglyn â hwn sawl degawd yn ôl dechreuodd fynd ar encilion myfyrio a mynd ar gyrsiau, gan gynnwys cwrs MBSR 8 wythnos. Yn deillio o hyn datblygodd ymarfer dyddiol sydd wedi cryfhau gydag amser i fod yn sylfaen cadarn i’w hunan-ofal ac i’w ffordd o ddelio â straen.
Ers y dyddiau hynny o fod yn delio ag argyfyngau, mae Jenny wedi datblygu i fod yn hyfforddwr llawrydd o ran meddylgarwch a delio â straen. Roedd ei hyfforddiant meddylgawrch gyda Zenways yn Llundain, ac yn 2023 cwblhaodd y 200 awr o hyfforddiant sydd ei angen i fod yn athro Meddylgarwch a Myfyrio ar gyfer Straen a Llesiant. Yn ogystal mae wedi astudio Meddylgarwch Sensitif i Drawma David Treleaven i gefnogi ei myfyrwyr i addasu eu hymarfer i barhau i reoli eu hunain yn emosiynol ac i fod yn bresennol, yn hytrach na mentro ymbellhau neu fethu rheoli eu hunain yn llwyr yn emosiynol tra eu bod yn ymarfer. Mae’n addysgu cwrs 8 wythnos meddylgarwch a myfyrio ac mae’n cynnwys ymarferion meddylgarwch yn ei chyrsiau eraill ‘Delio â Straen’ a ‘Gwrando gyda Sgil a Sensitifrwydd’ drwy adran Dysgu Gydol Oes Prifysgol Aberystwyth.
Mae ei chyrsiau yn denu cyfranogwyr sydd wedi adnabod rhesymau amrywiol am eisiau darganfod ac ymarfer meddylgarwch. Maen nhw’n cynnwys myfyrwyr o dan bwysau arholiadau, staff sydd o dan bwysau gwaith, ymarferwyr sy’n gweithio yn y gymuned ac sy’n gwrando drwy’r dydd ar bobl eraill sydd o dan straen, a rhieni sy’n ceisio byth a beunydd gael cydbwysedd rhwng gwaith a chartref. Cymaint ag y mae cael ymarfer ffurfiol bob dydd yn ddyhead gan bawb ar ddechrau’r cwrs, mae Jenny yn sylwi bod ei myfyrwyr hefyd yn llawn mor werthfawrogol o ymarferion byr yn y fan a’r lle sy’n helpu rheoleiddio’r system nerfol. Ar ddiwedd y cwrs mae gofyn i’r myfyrwyr gwblhau traethawd myfyriol sy’n edrych ar eu siwrnai bersonol nhw o weithredu’r theori a’r ymarfer. Mae hyn yn fodd o gryfhau eu dysg ac yn cynnig cyfle i ystyried pa mor bell maent wedi datblygu yn ystod yr 8 wythnos.
Mae ymarfer dyddiol Jenny yn cynnwys myfyrio ffurfiol am 30 munud, a gallai gynnwys technegau dilyn yr anadl neu sganio’r corff yn ogystal ag ymarfer Zazen o eistedd yn llonydd. Yn ogystal mae’n eistedd bob wythnos gydag eraill arlein ac mae’n credu i hyn fod yn ffactor sylweddol o ran meithrin a chryfhau ei hymarfer hithau. Yn ystod y dydd mae Jenny yn cynnwys ymarferion meddylgarwch byr er enghraifft sganio’r corff am 1 funud neu gymryd pum anadl a bod yn wybodol ohonyn nhw.
Mae Jenny hefyd yn ymarferwr Hakomi. Seicotherapi yw Hakomi sydd â meddylgarwch yn un o’i sylfeini. Wedi ei greu yn y 60au, mae Hakomi yn adnabod gwerth arafu yn ystod sesiynau therapi a chamu yn ôl o ymwybyddiaeth normal i gyflwr mwy ystyriol er mwyn i ni graffu mwy ar ein profiadau uniongyrchol a dilyn eu trywydd. Mae gweithredu Meddylgarwch mewn therapi yn gymorth i ni fod yn chwilfrydig yn hytrach nag ymateb heb yn wybod, sydd yn ei dro yn ein galluogi ni i gael perspectif gwahanol a gwneud penderfyniadau gwahanol.
O ran dyfodol ei hymarfer meddylgarwch mae gan Jenny ddau nod hirdymor, un ar gyfer gwaith ac un ar gyfer ymarfer personol. Mae’n dyfeisio hyfforddiant cynhwysfawr mewn Gwrando’n Astud i unigolion a bobl broffesiynol sydd arnynt angen gwrando’n astud ar sgyrsiau â chynnwys a allai beri straen. Ei nod personol o ran meddylgarwch yw ymarfer bod yn fodlon ei byd waeth beth a ddaw!