“Mae myfyrio wedi bod o gymorth mawr i mi yn fy mywyd personol, ac mae wedi bod o fudd mawr yn fy ngwaith gan y gallaf ganolbwyntio ar agweddau ystyriol penodol ar fy ngwaith gyda’r plant i wneud garddio yn brofiad sy’n eu tawelu ac sy’n bleserus.”
(Manon Webb ~ Trefnydd Clwb Garddio i Blant)
Ymarferydd o Geredigion yw Manon a ddaeth i wybod am fuddion meddylgarwch ar ôl anafu ei phen-glin a phrofi dirywiad o ran symudedd. Daeth myfyrio yn strategaeth i ymdopi â hyn a thrwy hynny daeth i fwynhau mynd ar encilion byr ac archwilio moeseg Bwdїaidd.
Nawr mae’n cynnal clwb garddio i blant o dan oedran ysgol rhwng 2 a 4 oed ac mae’n cynnig sesiwn garddio mewn clwb ar ôl ysgol i blant rhwng 4 ac 11 mlwydd oed. Yn y sesiynau hyn mae Manon yn arbrofi ar ffyrdd gwahanol o gyflwyno meddylgarwch mewn modd anffurfiol, yn ymarferol ac yn berthynol.
Ar lefel ymarferol mae’n annog y plant i sylwi ar y byd naturiol o’u cwmpas, ac mae’n creu gweithgareddau sy’n gymorth iddynt ddeall cydgysylltu. Un gweithgaredd o’r fath oedd taith i’r traeth i gasglu gwymon a wnaethpwyd wedyn yn gwrtaith naturiol i’r ardd. Mae’r plant yn cymryd rhan mewn sawl agwedd ar arddio ac mae Manon yn dilyn eu hynt ar eu ‘siwrnai dysgu’, gan eu cysylltu â’r cwricwlwm cenedlaethol. Mae’n ategu eu dysg gyda dyfyniadau personol ganddyn nhw, er mwyn i’w rheini /gwarchodwyr fod yn ymwybodol o ddatblygiad eu plentyn a chael pleser ohono.
Ar lefel berthynol mae Manon yn gwybod bod ei hwyliau hi a’i hymddygiad yn dylanwadu’n uniongyrchol ar y ffordd mae’r plant yn cydymweithio a sut maen nhw’n dysgu am arddio. Mae’n ymwybodol o’r ffaith fod eu hymenyddau yn hynod o niwro-blastig ac felly fod oedolion allweddol yn eu bywydau yn gallu dylanwadu’n hawdd arnynt.
Mae’n ystyried ei chyfnod gyda nhw yn gyfle da i’w haddysgu sut i drin yr ardd a pharchu pob creadur byw, er enghraifft trychfil, a gofalu amdano. Trwy gynnwys arbrofion byr o ran meddylgarwch maent yn profi’n uniongyrchol y berthynas rhwng oedi am funud a sylwi ar ragor yn eu hamgylchedd:
“Un tro, roedd y plant yn y clwb ar ôl ysgol wedi darganfod nyth titw tomos las ac roedden ni’n gwylio’r aderyn yn hedfan i mewn i’r twll yn y wal i fwydo’r cywion. Wrth wrando’n astud roedden ni’n gallu clywed y cywion yn glir iawn ac roedd y plant wrth eu bodd.”
Wrth gynnig y sesiynau hyn mae Manon wedi sylwi bod y plant wedi ymdawelu ac yn canolbwyntio’n well. Mae wedi gweld brwdfrydedd anhygoel ganddyn nhw a chwilfrydedd tuag at bob agwedd ar arddio. Mae rhai plant sydd wedi cael trafferth rheoleiddio eu hemosiynau wedi dod yn fwy empathetig, gan ganolbwyntio yn fwy ar yr ardd a bod yn fwy tyner tuag at y planhigion a’r trychfilod, yn ogystal â thuag at ei gilydd.
Mae Manon yn frwd dros barhau i blethu meddylgarwch trwy ei sesiynau garddio, ac mae ganddi gynlluniau at y dyfodol i barhau â’r clybiau garddio a chodi arian i gael twnel tyfu er mwyn ymestyn y cyfleoedd cyd-ddysgu.
Manon Webb – manonwebbb@gmail.com